Ontstoken tandvlees is een van de meest voorkomende mondproblemen. Toch merken we bij Dental Oris dat veel mensen pas actie ondernemen wanneer het tandvlees pijnlijk wordt of begint te bloeden. De ontsteking ontstaat echter al veel eerder en is in veel gevallen goed te herstellen wanneer je de signalen op tijd herkent. Graag delen we in dit artikel hoe ontstoken tandvlees écht begint, welke symptomen vaak over het hoofd worden gezien, wat de belangrijkste oorzaken zijn, wat je thuis kunt doen (en wat je beter kunt laten) en wanneer het verstandig is om wel naar de tandarts of mondhygiënist te gaan.

Hoe herken je de eerste signalen van ontstoken tandvlees?

Veel mensen denken dat ontstoken tandvlees pas zichtbaar wordt zodra het gaat bloeden, als je zichtbaar gezwollen of donkerrood tandvlees hebt of wanneer je tandvlees los lijkt te staan van de tanden. Maar de allereerste signalen zijn subtieler. Vroege symptomen die vaak onopgemerkt blijven zijn bijvoorbeeld:

• lichte roodheid langs de rand van het tandvlees
• een voller of opgezet gevoel rond de tanden
• gevoelig tandvlees bij koud of warm eten
• steeds vaker een vieze smaak in de mond
• beginnende slechte adem, vooral ’s ochtends

Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat het tandvlees volledig kan herstellen zonder blijvende schade.

Hoe ontstaat ontstoken tandvlees?

De hoofdoorzaak van ontstoken tandvlees is tandplak: een dun laagje bacteriën dat zich dagelijks op tanden en kiezen vormt. Wanneer deze plak niet voldoende wordt verwijderd, verandert het in hard tandsteen dat een ontstekingsreactie veroorzaakt.

Daarnaast zijn er factoren die het risico versterken:

• roken (vermindert bloedtoevoer én genezing)
• stress en verminderde weerstand
• diabetes
• hormonale veranderingen (zwangerschap, puberteit, menopauze)
• scheefstaande tanden of moeilijk bereikbare plekken
• een droge mond door medicatie

Ontstoken tandvlees ontstaat dus niet alleen door ‘slecht poetsen’: leefstijl, gezondheid en mondsituatie kunnen ook een grote rol spelen.

Wat kun je thuis doen bij ontstoken tandvlees?

Zodra je de symptomen herkent, kun je veel zelf doen om de ontsteking te verminderen:

• Poets twee keer per dag met een zachte borstel – Hard poetsen maakt tandvlees juist kwetsbaarder.
• Gebruik dagelijks ragers of floss – De meeste ontstekingen zitten tussen de tanden, juist een plek die een tandenborstel niet bereikt.
• Reinig de tandvleesrand zorgvuldig – Plaats de borstel in een hoek van 45° tegen de rand van het tandvlees, zo verwijder je plak op de juiste plek.
• Let op je voeding – Suikers en zure producten versnellen de groei van plaque-bacteriën. Kies vaker voor water, groenten en vezelrijke snacks.
• Stop met roken of minderen – Roken onderdrukt ontstekingssignalen, waardoor je problemen pas laat opmerkt.

Wat moet je juist niet doen bij ontstoken tandvlees?

Als je op zoek gaat naar advies wat je moet doen bij ontstoken tandvlees, kom je allerlei tips tegen. Let er alleen wel goed op of die ook werken of juist het probleem kunnen verergeren. Wat moet je juist niet doen? 

• Harder poetsen – dit beschadigt het tandvlees en maakt ontsteking erger.
• Mondwater gebruiken als enige oplossing – mondwater kan tijdelijk klachten verminderen, maar pakt de oorzaak (tandplak) niet aan.
• Wachten tot het overgaat – gingivitis herstelt zelden zonder dat plaque en tandsteen worden verwijderd.
• Tandenborstel te lang gebruiken – versleten borstelharen reinigen slechter.

Hoe lang kun je wachten voordat je naar de tandarts moet?

We delen graag enkele richtlijnen om in te schatten hoe lang je kunt wachten voordat je naar de tandarts moet gaan met ontstoken tandvlees. Let op! Dit zijn algemene richtlijnen. Elke situatie is anders en dus is het belangrijk om naar je eigen klachten te luisteren. En als je twijfelt of de klachten aanhouden, neem dan vooral contact op met je tandarts of mondhygiënist. 

Situatie	Advies
Milde roodheid of gevoeligheid	3–7 dagen goed reinigen en kijken of het verbetert
Bloedend tandvlees	Binnen 1–2 weken resultaat na goede verzorging van mond. Zo niet, contact opnemen met tandarts/mondhygiënist
Vieze smaak of slechte adem	Afspraak maken, dit wijst vaak op een diepere ontsteking
Zwelling of pijn	Direct contact opnemen
Terugkerende ontstekingen	Controle + persoonlijk advies nodig

Wanneer moet je wel naar de tandarts of mondhygiënist?

Hoewel je thuis veel kunt doen, is professionele reiniging noodzakelijk wanneer:

• tandsteen aanwezig is
• de ontsteking langer dan 1–2 weken aanhoudt
• het tandvlees bloedt bij lichte aanraking
• er sprake is van terugkerende ontstekingen
• je last hebt van slechte adem door tandvleesproblemen

De mondhygiënisten en tandartsen van Dental Oris kunnen tandsteen verwijderen en geven persoonlijk advies zodat je thuis weer controle krijgt.

Hoe voorkom je ontstoken tandvlees in de toekomst?

Graag delen we enkele tips om ontstoken tandvlees te voorkomen. Het is daarvoor belangrijk dat je:

• de juiste poets- en ragertechniek gebruikt
• regelmatige professionele gebitsreiniging laat uitvoeren
• gezonde voeding eet en voldoende water drinkt
• bij voorkeur stopt met roken
• twee keer per jaar langskomt voor een tandartscontrole

Goede mondgezondheid begint bij dagelijkse aandacht en als je klachten hebt, is vroeg ingrijpen het geheim.

Heb je last van bloedend of gevoelig tandvlees?

Laat het niet verergeren. Een afspraak bij een van onze praktijken is snel gemaakt en voorkomt dat ontstoken tandvlees overgaat in parodontitis, een ernstigere ontsteking van het tandvlees.